Author Archives: Witek

„Chodź się napić kawki kawko!” czytamy w wierszu o kawce Wandy Chotomskiej. Podobnie jak mała filiżanka pobudzającego napoju, także i nazwa ptaka jest zdrobnieniem od słowa kawa. O kawie-ptaku przeczytać możemy choćby w XVII-wiecznych opisach polskiej przyrody autorstwa Gabriela Rzączyńskiego. … Czytaj dalej →

Moją ulubioną nazwą kulona jest gruzińskie tvalchketia – znaczące tyle co „wytrzeszczone, szeroko otwarte oczy”. Czyż nie jest to trafne, a przy tym oryginalne spostrzeżenie? Kulon ma nieproporcjonalnie duże nie tylko oczy, ale także dziób, całą głowę i stosunkowo grube nogi. … Czytaj dalej →

Bączek to niewielka łódź wiosłowa, dziecięca zabawka i okazuje się, że także ptak – mała, trzcinowa czapla. Czapla zdrobniała, czapla maleńka, czapla huczek… Bączek. Łacińskie Ixobrychus pochodzi z greki i oznaczać ma tego, który huczy w trzcinie bądź też tego, który trzcinę … Czytaj dalej →

Wieś Łosinka w 1788 roku liczyła 43 dymy na 24 włókach. W osadzie Bagienko w 1838 roku był tylko jeden dym i 13 mieszkańców. Zaś w Garwolinie w 1851 roku dymów katolickich było 180, a wyznania żydowskiego 8. Dym to … Czytaj dalej →

Perkozy mimo swoich wokalnych zdolności, głośnych i natarczywych okrzyków, nie mają dźwiękonaśladowczej nazwy. Ich polskie określenie jest o dziwo również stosunkowo młode. Ptak ten – dosyć pospolity i doskonale znany – wcześniej nazywany bywał po prostu nurkiem lub rybakiem, zanim przyjęliśmy ze wschodu … Czytaj dalej →

Jan Sokołowski pisze, że nazwa dziwonii jest trafnym odzwierciedleniem fonetycznym głosu tego ptaka. Jednak inne źródła tego nie potwierdzają. Za to „dziwienie się” wiązane jest etymologicznie z błyszczeniem, jaśnieniem, lśnieniem. Być może powstawaniu nazwy dziwonia towarzyszyło zadziwienie zarówno głosem jak … Czytaj dalej →

Fulmar nad naszym wybrzeżem pojawia się niezwykle rzadko i wszystkie jego stwierdzenia z Polski dotyczą znalezisk ptaków martwych. Ale fulmar nie musi być martwy, żeby wydzielać przykrą woń i jego zalatywanie ma wymiar nie tylko migracyjny, ale także właśnie wymiar węchowy. Współbrzmiące nazwy polska, … Czytaj dalej →

Głuptak nie jest naszym rodzimym ptakiem i nad naszymi wodami jest niezwykle rzadkim gościem. Również jego nazwę skopiowaliśmy z obcych języków. Morus bassanus – „głupiec ze Skały Bassa” (wyspa w Szkocji niedaleko Edynburga) – zyskał ów obraźliwy przydomek z racji … Czytaj dalej →

Z okazji zbliżającej się Wielkanocy, której symbolika ma liczne ptasie odwołania, przyjrzyjmy się jajku, które w tylu różnobarwnych formach ozdabia nam te święta. Jajo. Jeszcze w XIX wieku wyłącznie w postaci jaje — stąd do dziś usłyszymy w powiedzeniu „złego kruka … Czytaj dalej →

„13-tego grudnia roku pamiętnego Wylęgła się WRON-a z jaja czerwonego„ Tymi słowami współczesna historia dopisała kolejny wątek do i tak już mocno nadszarpniętej wroniej reputacji. Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego – w skrócie WRON – rządziła krajem w czasie stanu wojennego. … Czytaj dalej →